شماره مالیاتی ترکیه (vergi kimlik numarası) یک شماره‌ی ده‌رقمی رایگان است که هر خارجی برای خرید ملک، افتتاح حساب بانکی، بستن قرارداد اجاره و اشتراک آب و برق و گاز به آن نیاز دارد؛ ایرانی‌ها می‌توانند آن را با پاسپورت، به‌صورت آنلاین از سامانه اداره درآمد ترکیه (GİB) یا حضوری در هر اداره مالیات، معمولاً در همان روز بگیرند. داشتن این شماره به‌تنهایی شما را مشمول پرداخت مالیات نمی‌کند.
در این راهنما توضیح داده‌ایم شماره مالیاتی دقیقاً کجا لازم می‌شود، فرق آن با شماره خارجی ۹۹ روی کارت اقامت چیست، مراحل گرفتن آن به دو روش آنلاین و حضوری چگونه است و بعد از گرفتن شماره، چه زمانی واقعاً تکلیف مالیاتی پیدا می‌کنید.
شماره مالیاتی ترکیه چیست و با کد ۹۹ چه فرقی دارد
شهروندان ترکیه با کد ملی یازده‌رقمی (TC) کارهای مالیاتی را انجام می‌دهند. خارجی‌هایی که هنوز اقامت ندارند، یک «شماره مالیاتی بالقوه» (potansiyel vergi kimlik numarası) ده‌رقمی می‌گیرند. بعد از صدور کارت اقامت، یک شماره‌ی شناسایی خارجی یازده‌رقمی که با ۹۹ شروع می‌شود (Yabancı Kimlik Numarası) به شما تعلق می‌گیرد و در بیشتر کارهای اداری و بانکی همین شماره نقش شناسه مالیاتی را بازی می‌کند.
مشاوره رایگان: برای بررسی شرایط شما در مهاجرت تحصیلی، فرم کوتاه مشاوره را پر کنید.
| شناسه | تعداد ارقام | چه کسی دارد | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| شماره مالیاتی بالقوه | ۱۰ | خارجی بدون اقامت | خرید ملک، حساب بانکی، قراردادها پیش از اقامت |
| شماره خارجی ۹۹ (YKN) | ۱۱ | دارنده کارت اقامت یا ورک پرمیت | تقریباً همه کارهای اداری، بانکی و e-Devlet |
| کد ملی TC | ۱۱ | شهروند ترکیه | همه کارهای اداری و مالیاتی |
اگر اول شماره مالیاتی گرفته‌اید و بعد کارت اقامت، توصیه ما این است که در اداره مالیات بخواهید دو شناسه به هم مرتبط شوند تا سوابق خرید ملک یا حساب بانکی شما زیر دو شماره‌ی جدا پراکنده نماند.
شماره مالیاتی ترکیه کجا لازم می‌شود
- خرید ملک: بدون شماره مالیاتی نمی‌توان در اداره ثبت (Tapu) انتقال سند انجام داد. جزئیات روند را در راهنمای قوانین خرید ملک در ترکیه آورده‌ایم.
- حساب بانکی: اولین چیزی که شعبه برای خارجی بدون اقامت می‌خواهد شماره مالیاتی است؛ شرایط کامل در مطلب افتتاح حساب بانکی در ترکیه آمده است.
- اجاره خانه و اشتراک‌ها: برای قرارداد محضری و اشتراک گاز، آب و برق معمولاً شماره مالیاتی یا کد ۹۹ ثبت می‌شود.
- خرید خودرو و سیم‌کارت با قرارداد: ثبت پلاک و خطوط اعتباری بدون شناسه مالیاتی انجام نمی‌شود.
- ثبت شرکت و فعالیت تجاری: شرکا و مدیران خارجی هر کدام شماره مالیاتی لازم دارند.
- پرداخت برخی عوارض و جریمه‌ها: مثل عوارض گذرنامه یا هزینه‌های اقامت که از طریق اداره مالیات پرداخت می‌شوند.
مشاوره رایگان شماره مالیاتی و امور مالی ترکیه با سایا گروپ
اگر برای خرید ملک، حساب بانکی یا پرونده اقامت به شماره مالیاتی نیاز دارید، ترتیب درست مدارک را با کارشناسان ما بررسی کنید. برای بررسی شرایط خود درخواست مشاوره رایگان ثبت کنید.
گرفتن شماره مالیاتی ترکیه به‌صورت آنلاین
اداره درآمد ترکیه (Gelir İdaresi Başkanlığı) در سامانه‌ی دیجیتال خود فرم مخصوص خارجی‌ها را دارد که بدون رمز e-Devlet پر می‌شود. مراحل در عمل این‌طور است:
- در سایت dijital.gib.gov.tr بخش خارجی‌ها (Foreigners) و فرم «درخواست شماره مالیاتی بالقوه» را باز کنید.
- نام و نام خانوادگی را دقیقاً مثل پاسپورت (با حروف لاتین) وارد کنید.
- جنسیت، محل تولد، نام پدر و مادر، کشور و شماره پاسپورت را بنویسید.
- شماره موبایل و یک آدرس (در ترکیه یا ایران) وارد کنید.
- صحت اطلاعات را تأیید و فرم را ارسال کنید؛ شماره معمولاً روی صفحه نمایش داده می‌شود یا با پیامک می‌آید. از آن اسکرین‌شات بگیرید.
رایج‌ترین مشکل، تفاوت املای نام با پاسپورت است؛ مثلاً «Mohammad» در پاسپورت و «Mohammed» در فرم. همین اختلاف بعداً در دفتر اسناد رسمی یا اداره ثبت دردسر درست می‌کند.
گرفتن شماره مالیاتی ترکیه به‌صورت حضوری
اگر سامانه کار نکرد یا ترجیح می‌دهید کار حضوری انجام شود، به هر اداره مالیات (vergi dairesi) در هر شهری مراجعه کنید. همراه داشتن این مدارک کافی است:
- اصل پاسپورت و یک کپی از صفحه مشخصات؛ برخی ادارات ترجمه رسمی صفحه اول را هم می‌خواهند.
- آدرس محل اقامت در ترکیه (هتل یا خانه).
- شماره تلفن.
کارمند میز «yabancı» فرم را پر می‌کند و برگه‌ای با شماره مالیاتی و مهر اداره به شما می‌دهد. در ادارات شلوغ استانبول ممکن است یکی دو ساعت معطل شوید، اما خود کار ده دقیقه بیشتر نیست. هزینه‌ای هم ندارد؛ اگر کسی برای «گرفتن شماره مالیاتی» از شما پول خواست، بدانید که هزینه‌ی خدمات واسطه است نه هزینه‌ی دولتی.
گرفتن شماره مالیاتی از ایران
اگر هنوز به ترکیه نیامده‌اید، فرم آنلاین را می‌توانید از ایران پر کنید. راه دیگر، سپردن کار به وکیل با وکالت‌نامه رسمی یا مراجعه به کنسولگری ترکیه است. برای خریداران ملک این کار زمان‌بندی را جلو می‌اندازد، چون بقیه مراحل (حساب بانکی و قرارداد) به این شماره وابسته است.
بعد از گرفتن شماره مالیاتی؛ چه زمانی مالیات می‌دهید
شماره مالیاتی فقط یک شناسه است و به‌خودی‌خود بدهی یا اظهارنامه‌ای ایجاد نمی‌کند. تکلیف مالیاتی وقتی ایجاد می‌شود که در ترکیه درآمد یا دارایی مشمول مالیات داشته باشید:
- مالیات سالانه ملک (emlak vergisi): مالکان ملک هر سال آن را در دو قسط، تا پایان ماه مه و پایان ماه نوامبر، به شهرداری می‌پردازند. نرخ آن برای مسکونی در شهرهای بزرگ‌شهر حدود دو در هزار ارزش ملک است.
- درآمد اجاره: اگر ملک خود را اجاره بدهید، باید درآمد اجاره را در اظهارنامه سالانه (ماه مارس) اعلام کنید. برای اجاره مسکونی سقف معافیتی وجود دارد که هر سال به‌روز می‌شود.
- فروش ملک: اگر ملک را زودتر از پنج سال بعد از خرید بفروشید، سود حاصل مشمول مالیات بر درآمد است.
- مقیم مالیاتی شدن: کسی که بیش از شش ماه در یک سال تقویمی در ترکیه زندگی کند، از نظر مالیاتی مقیم حساب می‌شود؛ هرچند ایران و ترکیه موافقت‌نامه‌ی اجتناب از مالیات مضاعف دارند و نحوه‌ی اعمال آن به وضعیت هر نفر بستگی دارد.
کارمندانی که با ورک پرمیت ترکیه کار می‌کنند، مالیات حقوقشان را کارفرما کسر و پرداخت می‌کند و معمولاً اظهارنامه جداگانه لازم نیست.
اشتباهات رایج درباره شماره مالیاتی ترکیه
- گرفتن دو شماره مالیاتی مختلف با املای متفاوت نام؛ در اداره ثبت ملک مشکل‌ساز است.
- گم کردن برگه شماره و گرفتن شماره‌ی جدید؛ به جای آن از اداره مالیات یا سامانه GİB شماره قبلی را استعلام کنید.
- تصور اینکه شماره مالیاتی برای اقامت ترکیه کافی است؛ این شماره هیچ حق اقامتی ایجاد نمی‌کند.
- پرداخت پول به واسطه‌هایی که شماره مالیاتی را «خدمات ویژه» معرفی می‌کنند.
- به‌روز نکردن آدرس در اداره مالیات بعد از اجاره‌ی خانه؛ ابلاغیه‌های مالیاتی به آدرس قدیمی می‌رود. نکات قرارداد و ثبت آدرس را در مطلب اجاره خانه در استانبول ببینید.
پرسش‌های متداول درباره شماره مالیاتی ترکیه
گرفتن شماره مالیاتی ترکیه هزینه دارد؟
خیر، گرفتن شماره مالیاتی برای خارجی‌ها رایگان است؛ چه از سامانه آنلاین اداره درآمد ترکیه و چه به‌صورت حضوری در اداره مالیات.
برای گرفتن شماره مالیاتی چه مدارکی لازم است؟
پاسپورت معتبر کافی است. در فرم، نام پدر و مادر، محل تولد، کشور، شماره تلفن و یک آدرس هم پرسیده می‌شود. بعضی ادارات حضوری ترجمه رسمی صفحه اول پاسپورت را هم می‌خواهند.
آیا با داشتن شماره مالیاتی باید در ترکیه مالیات بدهم؟
خیر، شماره مالیاتی فقط یک شناسه است. مالیات وقتی ایجاد می‌شود که در ترکیه ملک، درآمد اجاره، حقوق یا سود فروش ملک داشته باشید.
بعد از گرفتن کارت اقامت، شماره مالیاتی قبلی چه می‌شود؟
شماره خارجی ۹۹ روی کارت اقامت در بیشتر کارها جای شماره مالیاتی را می‌گیرد. بهتر است از اداره مالیات بخواهید شماره قبلی و کد ۹۹ به هم مرتبط شوند.
آیا می‌توان از ایران شماره مالیاتی ترکیه گرفت؟
بله، فرم آنلاین اداره درآمد ترکیه برای خارجی‌ها از خارج از ترکیه هم قابل تکمیل است. راه دیگر، سپردن کار به وکیل با وکالت‌نامه رسمی است.
جمع‌بندی
شماره مالیاتی ترکیه اولین قدم تقریباً هر کار مالی در ترکیه است: خرید ملک، حساب بانکی، اجاره و اشتراک‌ها. آن را رایگان و با پاسپورت، آنلاین یا حضوری بگیرید، املای نام را دقیقاً مثل پاسپورت بنویسید و بعد از گرفتن اقامت، آن را با کد ۹۹ مرتبط کنید. اگر قصد خرید ملک یا گرفتن اقامت دارید و می‌خواهید ترتیب کارها از اول درست چیده شود، مشاوره رایگان سایا گروپ را درخواست کنید.
