بهترین رشته‌ها برای تحصیل در چین آن‌هایی هستند که خود چین در آن‌ها صنعت و پژوهش قوی دارد: مهندسی برق و الکترونیک، کامپیوتر و هوش مصنوعی، مهندسی عمران و ریلی، انرژی‌های تجدیدپذیر و باتری، مواد و مکانیک، و برای علاقه‌مندان به پزشکی، رشته‌ی پزشکی انگلیسی‌زبان در دانشگاه‌های مورد تأیید. در رتبه‌بندی‌های موضوعی مثل ShanghaiRanking، دانشگاه‌های چینی در بسیاری از رشته‌های مهندسی جزو بالاترین رتبه‌های جهان هستند، در حالی که شهریه‌ی آن‌ها معمولاً کمتر از دانشگاه‌های هم‌رده در اروپا و آمریکای شمالی است.
در ادامه رشته‌ها را با معیار واقعی بررسی می‌کنیم: کیفیت آموزش، زبان تدریس، دانشگاه‌های قوی در هر حوزه و این‌که بعد از فارغ‌التحصیلی کجا می‌توانید کار کنید؛ چون رشته‌ای که در چین عالی تدریس می‌شود، لزوماً بهترین انتخاب برای بازار کار شما نیست.
معیار انتخاب بهترین رشته‌ها برای تحصیل در چین
قبل از فهرست، چهار سؤال را از خودتان بپرسید. ما در سایا گروپ مشاوره‌ی انتخاب رشته را با همین چهار سؤال شروع می‌کنیم:
مشاوره رایگان: برای بررسی شرایط شما در تحصیل پزشکی در ترکیه، فرم کوتاه مشاوره را پر کنید.
- زبان تدریس: آیا برنامه به انگلیسی ارائه می‌شود یا باید چینی یاد بگیرید؟ تنوع رشته‌ها در برنامه‌های چینی‌زبان چند برابر است.
- بازار کار هدف: بعد از تحصیل می‌خواهید در چین بمانید، به ایران برگردید یا به کشور سوم بروید؟
- اعتبار مدرک: برای رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی، فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت بهداشت و برای بقیه‌ی رشته‌ها فهرست وزارت علوم را پیش از اپلای چک کنید.
- بورسیه: رشته‌های مهندسی و علوم پایه در مقاطع ارشد و دکتری بیشترین سهم بورسیه را دارند.
جدول زیر خلاصه‌ی رشته‌های پیشنهادی است:
| رشته | نقطه‌ی قوت چین | زبان رایج | نمونه دانشگاه‌های قوی |
|---|---|---|---|
| کامپیوتر و هوش مصنوعی | صنعت فناوری بزرگ و آزمایشگاه‌های پیشرو | انگلیسی و چینی | Tsinghua، Peking، Zhejiang، SJTU |
| برق، الکترونیک و نیمه‌هادی | زنجیره‌ی تولید الکترونیک | بیشتر چینی، ارشد انگلیسی هم هست | Tsinghua، HUST، UESTC، Southeast |
| عمران و مهندسی ریلی | بزرگ‌ترین شبکه‌ی قطار سریع‌السیر جهان | بیشتر چینی | Tongji، Southwest Jiaotong، Beijing Jiaotong |
| انرژی تجدیدپذیر و باتری | بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی پنل خورشیدی و خودروی برقی | چینی و انگلیسی در ارشد | Tsinghua، Zhejiang، Xi’an Jiaotong |
| مواد و مکانیک | صنعت تولید گسترده | چینی و انگلیسی | HIT، Central South، Northeastern |
| پزشکی (MBBS) | برنامه‌های انگلیسی‌زبان شش‌ساله | انگلیسی | دانشگاه‌های فهرست مجاز وزارت آموزش چین |
| تجارت بین‌الملل و زبان چینی | دسترسی مستقیم به بازار و زبان | چینی | UIBE، Peking، Fudan |
در مقابل، رشته‌هایی مثل حقوق، روان‌شناسی بالینی و رشته‌هایی که به قوانین و زبان محلی وابسته‌اند، معمولاً انتخاب خوبی برای تحصیل در چین نیستند؛ تقریباً همه چینی‌زبان‌اند، محتوایشان بر نظام حقوقی و اجتماعی چین تکیه دارد و مدرکشان بیرون از چین کاربرد کمی دارد. اگر علاقه‌ی اصلی شما یکی از این رشته‌هاست، کشورهای دیگر احتمالاً مسیر کوتاه‌تری پیش پایتان می‌گذارند.
مهندسی کامپیوتر و هوش مصنوعی
این رشته بیشترین درخواست را بین دانشجوهای ایرانی دارد و دلیلش روشن است: بخش فناوری چین بسیار بزرگ است و دانشگاه‌های اول کشور آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی، بینایی ماشین و رباتیک با بودجه‌ی پژوهشی بالا دارند. در مقطع ارشد برنامه‌های انگلیسی‌زبان متعددی وجود دارد؛ در لیسانس، برنامه‌های چینی‌زبان گزینه‌های بیشتری دارند. رقابت برای دانشگاه‌های رده‌اول سخت است و معدل، رزومه‌ی پژوهشی و توصیه‌نامه‌ی قوی می‌خواهد. فهرست دانشگاه‌های برتر و جایگاه رتبه‌بندی آن‌ها را در مطلب بهترین دانشگاه‌های چین آورده‌ایم.
مهندسی برق، الکترونیک و انرژی
چین بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی پنل خورشیدی، باتری لیتیومی و خودروی برقی جهان است و این در برنامه‌های درسی دیده می‌شود. دانشجوی ارشد در این حوزه معمولاً روی پروژه‌ای کار می‌کند که مستقیماً با صنعت گره خورده و تجربه‌ی آزمایشگاهی جدی کسب می‌کند. برای ایرانی‌هایی که می‌خواهند بعداً در صنعت برق یا انرژی در ایران یا منطقه کار کنند، این یکی از عملی‌ترین انتخاب‌هاست. یک نکته‌ی مهم: برخی زیرشاخه‌های حساس مثل فناوری‌های هسته‌ای، هوافضا و برخی دانشگاه‌های وابسته به صنایع دفاعی ممکن است برای دانشجویان خارجی محدودیت پذیرش داشته باشند؛ پیش از اپلای این را از دانشگاه بپرسید.
مهندسی عمران و ریلی
چین طولانی‌ترین شبکه‌ی قطار سریع‌السیر جهان و تعداد زیادی پروژه‌ی پل، تونل و مترو دارد. دانشگاه‌هایی مثل Tongji در شانگهای و Southwest Jiaotong در چنگدو در این حوزه شناخته‌شده‌اند. بیشتر برنامه‌های لیسانس عمران چینی‌زبان است و به مدرک آزمون HSK سطح ۴ نیاز دارید. اگر عربی یا روسی هم بلدید، شرکت‌های پیمانکاری چینی که در آفریقا، آسیای مرکزی و خاورمیانه پروژه دارند، از فارغ‌التحصیلان خارجی دوزبانه استقبال می‌کنند.
مشاوره رایگان انتخاب رشته در چین با سایا گروپ
انتخاب رشته باید با سابقه‌ی تحصیلی، زبان و برنامه‌ی کاری شما بعد از فارغ‌التحصیلی جور باشد. کارشناسان ما رشته‌ها و دانشگاه‌های واقع‌بینانه را با شما بررسی می‌کنند. برای بررسی شرایط خود درخواست مشاوره رایگان ثبت کنید.
پزشکی و رشته‌های علوم سلامت
پزشکی انگلیسی‌زبان (MBBS) در چین معمولاً ۶ سال است و فقط دانشگاه‌هایی که در فهرست سالانه‌ی وزارت آموزش چین قرار دارند حق پذیرش دانشجوی خارجی در این برنامه را دارند. برای ایرانی‌ها مسئله‌ی اصلی، اعتبار مدرک برای کار در ایران و گذراندن آزمون‌های ارزشیابی است. جزئیات شرایط، هزینه و دانشگاه‌های مورد تأیید را در راهنمای تحصیل پزشکی در چین نوشته‌ایم و اینجا تکرار نمی‌کنیم. طب سنتی چینی هم رشته‌ای جدی و آکادمیک است، اما تقریباً همیشه به زبان چینی و با بازار کار محدود خارج از آسیای شرقی.
تجارت بین‌الملل، اقتصاد و زبان چینی
این رشته‌ها برای کسانی مناسب است که می‌خواهند بعداً در تجارت با چین کار کنند. ارزش اصلی دوره، تسلط به زبان و شبکه‌ی ارتباطی است تا خود مدرک. برنامه‌های چینی‌زبان معمولاً HSK 5 می‌خواهند. برنامه‌های MBA و ارشد مدیریت به انگلیسی هم وجود دارد اما شهریه‌ی بالاتری دارد. اگر به برنامه‌های انگلیسی‌زبان در رشته‌های مختلف فکر می‌کنید، فهرست آن‌ها را در مطلب تحصیل به زبان انگلیسی در چین ببینید.
بازار کار بعد از تحصیل در چین
اینجا باید واقع‌بین بود. ماندن و کار در چین برای خارجی‌ها ممکن است، اما ساده نیست: کارفرما باید مجوز استخدام خارجی داشته باشد، اقامت شما از تحصیلی به کاری تبدیل شود و در بیشتر شرکت‌ها زبان چینی در سطح کاری لازم است. در عمل، فارغ‌التحصیلان ایرانی چینی سه مسیر رایج دارند:
- کار در چین: بیشتر در شرکت‌های فناوری، تجارت خارجی و شرکت‌هایی که با بازار خاورمیانه کار می‌کنند. زبان چینی خوب اینجا تعیین‌کننده است.
- کار با شرکت‌های چینی خارج از چین: پیمانکاران عمرانی، انرژی و مخابرات که در منطقه پروژه دارند.
- ادامه‌ی تحصیل یا کار در کشور سوم: مدرک ارشد و دکتری از دانشگاه‌های رده‌اول چین با مقاله‌ی خوب، پشتوانه‌ی قابل‌قبولی برای دکتری یا پست‌داک در کشورهای دیگر است.
در طول تحصیل هم کار پاره‌وقت محدود و نیازمند مجوز است و نمی‌توان روی آن برای تجربه‌ی کاری زیاد حساب کرد؛ قوانین را در مطلب کار دانشجویی در چین توضیح داده‌ایم. برای رشته‌های پرهزینه‌تر هم بهتر است از ابتدا مسیر بورسیه دولتی چین (CSC) را جدی بگیرید.
پرسش‌های متداول درباره بهترین رشته‌ها برای تحصیل در چین
بهترین رشته برای تحصیل در چین کدام است؟
برای بیشتر دانشجویان ایرانی، مهندسی کامپیوتر و هوش مصنوعی، برق و الکترونیک، انرژی‌های تجدیدپذیر و عمران بهترین ترکیب کیفیت آموزش و فرصت بورسیه را دارند. پزشکی هم گزینه‌ی رایجی است اما باید اعتبار مدرک را از قبل بررسی کرد.
آیا بدون دانستن زبان چینی می‌توان در رشته‌های خوب تحصیل کرد؟
بله، به‌خصوص در مقطع ارشد و دکتری و رشته‌های مهندسی، کامپیوتر، پزشکی و مدیریت که برنامه‌ی انگلیسی‌زبان دارند. در لیسانس، تنوع برنامه‌های انگلیسی محدودتر است.
کدام رشته‌ها بیشترین شانس بورسیه را دارند؟
رشته‌های مهندسی و علوم پایه در مقطع ارشد و دکتری، به‌ویژه وقتی متقاضی با استاد راهنما مکاتبه کرده و رزومه‌ی پژوهشی دارد.
آیا فارغ‌التحصیل خارجی می‌تواند در چین کار پیدا کند؟
ممکن است، اما به کارفرمای دارای مجوز، اقامت کاری و معمولاً زبان چینی خوب نیاز دارد. رشته‌های فنی و فناوری شانس بیشتری دارند.
آیا مدرک دانشگاه‌های چین در ایران معتبر است؟
برای دانشگاه‌هایی که در فهرست وزارت علوم یا برای رشته‌های پزشکی در فهرست وزارت بهداشت قرار دارند بله. فهرست را پیش از اپلای و برای همان سال بررسی کنید.
جمع‌بندی
چین در رشته‌های مهندسی، فناوری و انرژی جزو قوی‌ترین کشورهای جهان است و برای دانشجوی ایرانی، ترکیب کیفیت آموزش، شهریه‌ی معقول و بورسیه در همین رشته‌ها بهترین نتیجه را می‌دهد. پزشکی هم گزینه‌ای جدی است به شرط بررسی اعتبار مدرک. پیش از انتخاب، زبان تدریس، بازار کار هدف و فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید را کنار هم بگذارید. اگر می‌خواهید این تصمیم را بر اساس سابقه‌ی تحصیلی خودتان بگیرید، فرم مشاوره رایگان سایا گروپ را پر کنید.
