اقامت خانوادگی ترکیه (Aile İkamet İzni) به همسر، فرزندان زیر ۱۸ سال و فرزندان بزرگسال تحت تکفل کسی داده می‌شود که خودش شهروند ترکیه است یا اقامت معتبر دارد. سرپرست باید درآمد ماهانه‌ای دست‌کم برابر حداقل دستمزد ترکیه (و برای هر نفر نه کمتر از یک‌سوم آن)، بیمه‌ی درمانی برای همه‌ی اعضا و معمولاً ۱ سال سابقه‌ی اقامت در ترکیه داشته باشد. هر بار صدور حداکثر ۳ سال است و از کارت سرپرست طولانی‌تر نمی‌شود.
اگر شما در ترکیه اقامت کاری، ملکی یا تحصیلی دارید و می‌خواهید همسر و فرزندانتان را کنار خود بیاورید، اینجا می‌خوانید سرپرست دقیقاً چه شرطی باید داشته باشد، مدارک ایرانی را چطور آماده کنید، درخواست از کجا ثبت می‌شود و بچه‌ها با این کارت در مدرسه چه وضعیتی دارند.
اقامت خانوادگی ترکیه به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
طبق ماده‌ی ۳۴ قانون خارجیان و حمایت بین‌المللی، این افراد می‌توانند به‌عنوان عضو خانواده اقامت بگیرند:
مشاوره رایگان: برای بررسی شرایط شما در مهاجرت تحصیلی، فرم کوتاه مشاوره را پر کنید.
- همسر سرپرست، به شرط اینکه هر دو طرف بالای ۱۸ سال باشند. در ازدواج چندهمسری فقط یک همسر پذیرفته می‌شود.
- فرزندان زیر ۱۸ سال سرپرست یا همسرش، از جمله فرزندخوانده‌ی قانونی.
- فرزند بالای ۱۸ سال که به دلیل بیماری یا ناتوانی تحت تکفل سرپرست است.
والدین سرپرست در این فهرست نیستند. برای پدر و مادر معمولاً باید از مسیر اقامت کوتاه‌مدت استفاده کرد که در راهنمای اقامت ترکیه و انواع آن توضیح داده‌ایم.
سرپرست هم می‌تواند شهروند ترکیه باشد یا خارجی دارای اقامت کوتاه‌مدت، اقامت کاری، اقامت بلندمدت یا اقامت تحصیلی. دانشجوی خارجی فقط برای همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال می‌تواند سرپرست شود. شرایط اقامت دانشجویی را در مطلب اقامت تحصیلی ترکیه آورده‌ایم.
شرایط سرپرست در اقامت خانوادگی ترکیه
بیشتر پرونده‌های خانوادگی سر شرط‌های سرپرست گیر می‌کنند، نه مدارک اعضای خانواده. ماده‌ی ۳۵ قانون این موارد را می‌خواهد:
- درآمد کافی: مجموع درآمد ماهانه کمتر از حداقل دستمزد نباشد و به ازای هر عضو خانواده دست‌کم یک‌سوم حداقل دستمزد حساب شود. حداقل دستمزد خالص ترکیه در ۲۰۲۶ حدود ۲۸٬۰۷۵ لیر است.
- بیمه‌ی درمانی برای همه‌ی اعضای خانواده.
- سابقه‌ی اقامت: سرپرست خارجی معمولاً باید دست‌کم ۱ سال با اقامت در ترکیه زندگی کرده باشد؛ برای سرپرستی که شهروند ترکیه است و برخی گروه‌های دیگر این شرط اعمال نمی‌شود.
- سوءپیشینه: نداشتن محکومیت در جرائم علیه خانواده در ۵ سال اخیر، با ارائه‌ی گواهی عدم سوءپیشینه (Adli Sicil Kaydı).
- محل سکونت مناسب با قرارداد اجاره‌ی محضری یا سند ملک، در محله‌ای که برای ثبت آدرس خارجی‌ها باز است.
برای اینکه حساب درآمد روشن‌تر شود، جدول زیر حداقل درآمد تقریبی را بر اساس تعداد کل افراد خانواده (با احتساب سرپرست) نشان می‌دهد:
| تعداد افراد خانواده | حداقل درآمد ماهانه | معادل تقریبی ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| ۲ یا ۳ نفر | برابر حداقل دستمزد | حدود ۲۸ هزار لیر |
| ۴ نفر | ۴ برابر یک‌سوم حداقل دستمزد | حدود ۳۷ هزار لیر |
| ۵ نفر | ۵ برابر یک‌سوم حداقل دستمزد | حدود ۴۷ هزار لیر |
درآمد را می‌توان با فیش حقوقی و سابقه‌ی بیمه‌ی SGK، صورت‌حساب بانکی یا درآمد اجاره نشان داد. موجودی یکجای حساب هم در برخی پرونده‌ها پذیرفته می‌شود، اما درآمد منظم ماهانه قوی‌تر است.
مشاوره رایگان اقامت خانوادگی ترکیه با سایا گروپ
پیش از اینکه خانواده را به ترکیه بیاورید، بررسی کنید درآمد و سابقه‌ی اقامت شما برای پرونده‌ی خانوادگی کافی است و مدارک ایرانی با تأییدهای درست آماده شده‌اند. برای بررسی شرایط خود درخواست مشاوره رایگان ثبت کنید.
مدارک لازم برای اقامت خانوادگی
مدارک اعضای خانواده
- پاسپورت با اعتبار دست‌کم ۶۰ روز بیشتر از مدت اقامت درخواستی و ۴ قطعه عکس بیومتریک
- سند ازدواج برای همسر و شناسنامه یا گواهی تولد برای فرزندان، با ترجمه‌ی رسمی و تأیید
- بیمه‌ی درمانی جداگانه برای هر عضو
- در صورت جدایی والدین، رضایت‌نامه‌ی محضری والد دیگر یا حکم حضانت برای فرزند
مدارک سرپرست
- کپی کارت اقامت یا کارت شناسایی ترکیه
- مدارک درآمد: فیش حقوقی، سابقه‌ی SGK، صورت‌حساب بانکی یا قرارداد اجاره‌ای که درآمد آن به حساب سرپرست واریز می‌شود
- گواهی عدم سوءپیشینه از سامانه‌ی e-Devlet
- قرارداد اجاره‌ی محضری یا سند ملک
چون ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست، سند ازدواج و شناسنامه‌ها باید ابتدا نزد مترجم رسمی در ایران ترجمه شوند، مهر دادگستری و وزارت امور خارجه بخورند و سپس به تأیید سفارت یا کنسولگری ترکیه برسند. ما در سایا گروپ بیشترین ایراد پرونده‌های خانوادگی را در همین مرحله می‌بینیم: ترجمه‌ای که فقط مهر مترجم دارد و تأیید کنسولی ندارد.
مراحل درخواست اقامت خانوادگی ترکیه
- اعضای خانواده با معافیت ویزای ۹۰ روزه وارد ترکیه می‌شوند، یا اگر خواستند پیش از ورود ویزای خانوادگی را از کنسولگری بگیرند.
- در سامانه‌ی e-İkamet برای هر عضو جداگانه فرم «Aile İkamet İzni» ثبت می‌شود و اطلاعات سرپرست وارد می‌شود.
- هزینه‌ی کارت (۹۶۴ لیر در ۲۰۲۶) و عوارض اقامت برای هر نفر پرداخت می‌شود.
- در روز نوبت، اعضای خانواده با مدارک به اداره‌ی مهاجرت می‌روند؛ حضور سرپرست هم اغلب خواسته می‌شود.
- آدرس ثبت می‌شود و پس از تأیید، کارت‌ها با پست PTT ارسال می‌شوند.
نکته‌ی زمانی مهم: کارت عضو خانواده هیچ‌وقت از کارت سرپرست طولانی‌تر صادر نمی‌شود. اگر کارت سرپرست ۳ ماه دیگر تمام می‌شود، اول آن را تمدید کنید و بعد پرونده‌ی خانواده را ثبت کنید. زمان‌بندی تمدید را در مطلب تمدید اقامت ترکیه مفصل نوشته‌ایم.
حقوق دارنده اقامت خانوادگی: مدرسه، کار و آینده
فرزندانی که اقامت خانوادگی دارند، تا ۱۸ سالگی بدون نیاز به اقامت تحصیلی جداگانه می‌توانند در مدارس ابتدایی و متوسطه درس بخوانند. همسر سرپرست با این کارت حق کار ندارد، اما می‌تواند با پیدا کردن کارفرما مجوز کار جداگانه بگیرد.
اقامت خانوادگی در سال‌های بعد هم گزینه‌های مستقلی باز می‌کند:
- فرزندی که تا ۱۸ سالگی دست‌کم ۳ سال اقامت خانوادگی داشته، می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت تغییر وضعیت دهد.
- همسر خارجیِ شهروند ترک که دست‌کم ۳ سال اقامت خانوادگی داشته، پس از جدایی می‌تواند اقامت کوتاه‌مدت بگیرد. برای قربانی خشونت خانگی این مدت شرط نیست.
- سال‌های اقامت خانوادگی در محاسبه‌ی ۸ سال لازم برای اقامت بلندمدت حساب می‌شود.
اگر هدف خانواده از ابتدا پاسپورت ترکیه است، مسیر سریع‌تر خرید ملک با شرایط شهروندی است که کل خانواده را یکجا پوشش می‌دهد؛ جزئیاتش در مقاله‌ی شهروندی ترکیه از طریق سرمایه‌گذاری آمده است. برای خانواده‌هایی که بودجه‌ی کمتری دارند، اقامت ترکیه از طریق خرید ملک هم همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال را وابسته‌ی مالک می‌کند.
هزینه و زمان بررسی پرونده خانوادگی
هزینه‌ها برای هر عضو خانواده جداگانه حساب می‌شود: هزینه‌ی کارت، عوارض اقامت بر اساس مدت، و بیمه‌ی درمانی که برای کودکان معمولاً ارزان‌تر از بزرگسالان است. به این‌ها هزینه‌ی ترجمه و تأیید مدارک در ایران را اضافه کنید که به تعداد صفحات بستگی دارد. اداره‌ی مهاجرت طبق قانون حداکثر ۹۰ روز برای تصمیم وقت دارد؛ در استانبول پرونده‌های کامل خانوادگی معمولاً در ۱ تا ۲ ماه نتیجه می‌گیرند و پرونده‌هایی که مدرک تکمیلی لازم دارند طولانی‌تر می‌شوند.
پرسش‌های متداول درباره اقامت خانوادگی ترکیه
برای اقامت خانوادگی ترکیه چقدر درآمد لازم است؟
مجموع درآمد ماهانه‌ی سرپرست نباید کمتر از حداقل دستمزد ترکیه باشد و برای هر عضو خانواده دست‌کم یک‌سوم حداقل دستمزد حساب می‌شود. حداقل دستمزد خالص در ۲۰۲۶ حدود ۲۸٬۰۷۵ لیر است.
آیا والدین را هم می‌توان با اقامت خانوادگی به ترکیه آورد؟
خیر. اقامت خانوادگی فقط برای همسر، فرزندان زیر ۱۸ سال و فرزند بزرگسال تحت تکفل است. والدین معمولاً از مسیر اقامت کوتاه‌مدت اقدام می‌کنند.
اقامت خانوادگی ترکیه چند ساله صادر می‌شود؟
هر بار حداکثر ۳ سال، و هیچ‌وقت طولانی‌تر از اعتبار کارت اقامت سرپرست نیست.
همسر با اقامت خانوادگی می‌تواند در ترکیه کار کند؟
کارت اقامت خانوادگی به‌تنهایی اجازه‌ی کار نمی‌دهد. همسر باید از طریق کارفرما مجوز کار جداگانه بگیرد.
فرزندان با اقامت خانوادگی می‌توانند به مدرسه بروند؟
بله. دارندگان اقامت خانوادگی تا ۱۸ سالگی بدون نیاز به اقامت تحصیلی جداگانه می‌توانند در مدارس ابتدایی و متوسطه ترکیه ثبت‌نام کنند.
جمع‌بندی
اقامت خانوادگی ترکیه برای کسی که خودش اقامت معتبر دارد، منطقی‌ترین راه آوردن همسر و فرزندان است. کار اصلی روی دوش سرپرست است: درآمد قابل اثبات، ۱ سال سابقه‌ی اقامت، بیمه برای همه و خانه‌ای در محله‌ی باز. مدارک ایرانی را با تأیید کامل کنسولی بیاورید و اگر کارت خودتان رو به پایان است، اول آن را تمدید کنید. اگر می‌خواهید پیش از آوردن خانواده مطمئن شوید پرونده کامل است، در مشاوره‌ی رایگان سایا گروپ شرایط شما را بررسی می‌کنیم.
